Czy mogę mieć botoks przy ŁZS?

Tak — w opisanej sytuacji co do zasady może Pani wykonać zabieg z wykorzystaniem toksyny botulinowej, również przy rozpoznanym łuszczycowym zapaleniu stawów i leczeniu metotreksatem 15 mg. W praktyce klinicznej ŁZS ani metotreksat nie stanowią typowego, bezwzględnego przeciwwskazania do iniekcji toksyny botulinowej, o ile choroba jest względnie stabilna, nie ma aktywnej infekcji, a w miejscu planowanych wkłuć nie ma czynnych zmian zapalnych skóry.



Warto jednak uporządkować temat, bo przy chorobach autoimmunologicznych i leczeniu immunomodulującym kluczowa jest kwalifikacja i rozsądne podejście do ryzyka.



Dlaczego botoks jest zwykle możliwy przy ŁZS i metotreksacie?



Toksyna botulinowa działa miejscowo w obrębie płytki nerwowo-mięśniowej, zmniejszając nadmierną aktywność mięśni odpowiedzialnych za zmarszczki mimiczne. Nie jest to zabieg „ogólnoustrojowy”, nie obciąża wątroby i nie wchodzi w typową, istotną klinicznie interakcję z metotreksatem. W codziennej praktyce pacjenci leczeni metotreksatem poddają się różnym procedurom drobnym (w tym iniekcyjnym) — najważniejsze jest zachowanie zasad aseptyki, ocena ogólnego stanu zdrowia oraz wykluczenie sytuacji, które faktycznie zwiększają ryzyko powikłań.



Dodatkowo istotne jest to, że Pani zmiany skórne są ograniczone (paznokcie, niewielkie ogniska na kolanach i łokciach), czyli nie dotyczą okolicy zabiegowej (np. czoła, glabelli, okolicy oczu). To zmniejsza prawdopodobieństwo miejscowych powikłań i reakcji zapalnej w miejscu wkłuć.



Kiedy zabieg należy odroczyć lub podejść ostrożniej?



Mimo że odpowiedź brzmi „tak”, są sytuacje, w których rozsądnie jest przełożyć zabieg albo zmodyfikować plan:



Aktywna infekcja (gorączka, angina, COVID/grypa, aktywna opryszczka w okolicy ust, zakażenia skóry).

Leczenie metotreksatem może zwiększać podatność na infekcje, więc przy jakichkolwiek objawach infekcyjnych zabieg powinien poczekać.



Zaostrzenie choroby / niestabilne leczenie.

Jeżeli jest Pani świeżo po włączeniu metotreksatu (a tak jest — „od kilku tygodni”), to warto, aby choroba weszła w bardziej stabilną fazę. Nie znaczy to, że botoks jest zakazany teraz, ale w kwalifikacji lekarz oceni m.in. ogólne samopoczucie, aktywność stawową, ewentualne działania niepożądane metotreksatu i to, czy leczenie się „układa”.



Zmiany skórne w miejscu planowanych wkłuć.

Jeżeli w okolicy czoła/brwi/okolicy oka wystąpiłaby aktywna łuszczyca, podrażnienie, przeczosy czy infekcja — wtedy zabiegu w tym obszarze się nie wykonuje do czasu wygojenia.



Istotna trombocytopenia/leukopenia (rzadkie, ale możliwe działania niepożądane metotreksatu).

Zwykle pacjenci mają okresowe badania kontrolne. Jeśli morfologia jest prawidłowa, ryzyko nadmiernych siniaków czy gorszego gojenia jest małe. Jeśli wyniki są obniżone, lekarz może zasugerować odroczenie.



Czynniki klasycznie przeciwwskazujące do toksyny botulinowej

(np. ciąża i karmienie, aktywne choroby nerwowo-mięśniowe, uczulenie na składniki preparatu, wcześniejsze ciężkie działania niepożądane po toksynie).



Jak bezpiecznie zaplanować zabieg przy metotreksacie?



Nie odstawiać metotreksatu na własną rękę. Jeśli cokolwiek miałoby być zmieniane, decyduje o tym reumatolog. W przypadku botoksu najczęściej nie ma potrzeby zmian w terapii.



Zabieg w gabinecie lekarskim z wysokim standardem aseptyki i doświadczeniem w pracy z pacjentami przewlekle leczonymi.



Rozsądny „start”: jeśli to Pani pierwszy botoks, często lepiej zacząć od standardowych, umiarkowanych dawek i ocenić efekt po 14 dniach, zamiast „maksymalizować” dawkę od razu.



Omówienie leków i suplementów przed zabiegiem (np. NLPZ, aspiryna, preparaty wpływające na krzepnięcie) — nie zawsze wymagają odstawienia, ale mogą zwiększać ryzyko siniaków.



Kontrola pozabiegowa: standardowo efekt ocenia się po ok. 10–14 dniach, wtedy ewentualnie wykonuje się korektę.



Czego się spodziewać po zabiegu?



Najczęstsze działania niepożądane są miejscowe i łagodne: niewielkie siniaki, tkliwość, przejściowy ból głowy, sporadycznie asymetria lub opadanie powieki/brwi (zależne od anatomii i techniki). U osób z chorobami autoimmunologicznymi nie obserwuje się rutynowo „gorszych” powikłań, ale jak przy każdym zabiegu iniekcyjnym kluczowe jest właściwe zakwalifikowanie i prawidłowa technika.



Gdzie poczytać więcej?



Więcej o zabiegach usuwania zmarszczek mimicznych z wykorzystaniem toksyny botulinowej (wskazania, okolice zabiegowe, przebieg, zalecenia) można znaleźć tutaj:

(https://dermamed.com.pl/oferta/likwidacja-zmarszczek-mimicznych/

)



Podsumowując: tak, może Pani wykonać botoks przy ŁZS i metotreksacie 15 mg, szczególnie że zmiany skórne nie dotyczą okolicy zabiegowej. Warunkiem jest brak infekcji, brak aktywnych zmian w miejscu wkłuć i prawidłowa kwalifikacja lekarska. Jeśli poda Pani, jakie okolice chce Pani leczyć (czoło, lwia zmarszczka, kurze łapki) i czy jest Pani w trakcie ustalania dawki metotreksatu (czy to docelowa dawka), mogę doprecyzować najbardziej racjonalny plan i środki ostrożności.